Bij GreenMarks staat veiligheid centraal. Het is van essentieel belang dat medewerkers erop kunnen vertrouwen dat het materieel waarmee zij werken zoals machines, hijs- en hefmiddelen, elektrische installaties, brandblusmiddelen, kranen, stellingen, manbakken en andere arbeidsmiddelen veilig, gekeurd en goed onderhouden zijn.
Naast de morele en praktische overwegingen is er een onmiskenbare juridische kant. In deze whitepaper laten we zien waarom periodieke inspecties en keuringen obv een RI&E niet slechts een wenselijk instrument zijn, maar een fundament onder verantwoorde bedrijfsvoering. We belichten hoe nalatigheid leidt tot aanzienlijke juridische, financiële en reputatierisico’s en hoe je deze voorkomt door slim gebruik te maken van GreenMarks.
Wettelijke en normatieve kaders: wat zegt de wet?
Arbobesluit: verplichtingen en verantwoordelijkheden
Het Arbobesluit schrijft voor dat arbeidsmiddelen vóórdat ze voor het eerste gebruik worden en daarna periodiek moeten worden gekeurd en dat zo vaak als nodig is om de veilige staat te garanderen. Voor de meeste arbeidsmiddelen geldt een minimale jaarlijkse keuring, maar voor risicovol materieel: zoals hijs- en hefwerktuigen, liften en drukapparatuur, zijn strengere eisen van toepassing. Dit omvat vaak de verplichte betrokkenheid van onafhankelijke keuringsbedrijven met gediplomeerde keurmeesters. Er zijn ook situatie waarbij minder dan jaarlijks wordt gekeurd maar dan is onderbouwing in een RI&E noodzakelijk. Werkgevers zijn verplicht om keuringsrapporten te bewaren en moeten bij controle aantonen dat inspecties en keuringen daadwerkelijk hebben plaatsgevonden. De Nederlandse Arbeidsinspectie ziet hierop toe en kan werk stilleggen of boetes opleggen bij overtredingen.
Europese Machinerichtlijn en de nieuwe Machineverordening
De huidige Europese Machinerichtlijn (2006/42/EG) blijft tot 20 januari 2027 van kracht en wordt daarna vervangen door de nieuwe Europese Machineverordening (EU 2023/1230). Deze verordening is direct van toepassing in alle EU-lidstaten en legt strengere eisen op aan zowel fabrikanten als gebruikers. Ook onder de nieuwe regels blijft de gebruiker verantwoordelijk voor periodieke controle en onderhoud. Wat veel ondernemingen niet weten is dat elk hijs- of hijsgereedschap, dus ook bijvoorbeeld een hijsband, zowel in de oude als nieuwe verordening als machine aangeduid wordt. Voor machines met hoog risico gelden verplichte keuringen en certificering door derden. Bedrijven doen er verstandig aan zich nu al voor te bereiden, zodat zij bij de overgang volledig compliant zijn. GreenMarks kan u hierbij ondersteunen.
Kernpunt:
De wetgever spreekt niet vrijblijvend. Inspecties, keuringen, de RI&E en onderhoud zijn geen bureaucratie, maar een wettelijke plicht met afdwingbare sancties.
De menselijke kant: veiligheid als cultuur
Inspecties en keuringen gaan in de eerste plaats over mensen. Veilig materieel voorkomt ongevallen, letselschade en ernstige incidenten. Medewerkers werken met meer vertrouwen, zijn productiever en ervaren minder onzekerheid. Een organisatie die structureel investeert in veiligheid, laat zien dat zij de zorg voor haar mensen serieus neemt.
Keuringen zijn dan geen administratieve last, maar een wezenlijk onderdeel van de bedrijfscultuur. Zij dragen bij aan een omgeving waarin veiligheid vanzelfsprekend is en waarin medewerkers weten dat hun welzijn de hoogste prioriteit heeft. En dat is waarom GreenMarks ook veel opties biedt om uw eigen mensen bij de inspecties te betrekken. Betrokkenheid is een uitstekende cultuurbestendiging.
Aansprakelijkheid en verzekeringen
Wie nalatig is, loopt juridische risico’s die zwaar kunnen doorwegen. Bij ongevallen met niet-gekeurd materieel kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld voor letselschade, smartengeld en schade aan derden of eigendommen. Verzekeraars kunnen uitkeringen weigeren wanneer blijkt dat inspecties of keuringen niet, onvoldoende of door ondeskundigen zijn uitgevoerd. In sommige gevallen kunnen leidinggevenden en bestuurders persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Daarnaast is er reputatieschade: een ongeval of sanctie kan het vertrouwen van opdrachtgevers, medewerkers en financiers ernstig aantasten. Indirecte kosten, zoals juridische bijstand en hogere verzekeringspremies, maken de schade vaak nog groter dan de oorspronkelijke boete.
Hoofdaannemers en onderaannemers: gezamenlijke verantwoordelijkheid
Hoewel er nog geen eenduidige jurisprudentie is waarin hoofdaannemers mede verantwoordelijk werden gehouden voor de veiligheid van onderaannemers, benadrukken rechters steeds vaker dat hoofdaannemers een actieve coördinatieplicht hebben. Dit betekent dat hoofdaannemers verantwoordelijk kunnen worden gesteld als zij weten of hadden moeten weten dat onderaannemers onvoldoende veiligheidsmaatregelen nemen. Volgens deskundigen is het slechts een kwestie van tijd voordat dit in de rechtspraak wordt bevestigd.
Kernpunt: Preventie is niet alleen een morele plicht, maar een juridische noodzaak zeker in ketens.
Voorkomen is beter dan genezen: praktische stappen waarin GreenMarks u kan ontzorgen;
Koppel risico-inventarisatie aan keuringsfrequentie
Gebruik de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) als basis om te bepalen hoe vaak materieel moet worden gekeurd. Documenteer de resultaten zorgvuldig in een vaste keuringskalender en maak gebruik van duidelijke, digitale rapportages.
Maak duidelijke afspraken in contracten
Leg in overeenkomsten tussen opdrachtgever, hoofdaannemer en onderaannemer vast wie verantwoordelijk is voor inspecties, keuringen, aansprakelijkheid en verhaalsrechten. Voer audits uit bij onderaannemers en maak duidelijk dat veiligheid nooit kan worden afgeschoven.
Voor opdrachtgevers: Neem een systeem als GreenMarks op in tenders en contracten. Dit zorgt voor een uniforme, gewaarborgde data-stroom van inspecties en keuringen én de juiste deskundigheid bij alle betrokken partijen. Zo weet je als opdrachtgever zeker dat veiligheid en compliance structureel en transparant zijn geborgd, en dat je altijd toegang hebt tot actuele, betrouwbare informatie.
Investeer in opleiding en bewustwording
Zorg dat alle betrokkenen de juridische en menselijke betekenis van keuringen begrijpen. Blijf alert op nieuwe jurisprudentie, want de aansprakelijkheid in ketens ontwikkelt zich snel.
Gebruik digitale systemen (GreenMarks) voor monitoring en dashboards
Het actief bewaken van keuringscycli en bevindingen voorkomt onnodige risico’s en geeft vertrouwen in de keten. Digitale systemen, zoals GreenMarks, ondersteunen organisaties bij het voldoen aan wettelijke eisen en het aantoonbaar maken van compliance.
GreenMarks kernwaarde: grip op veiligheid en data
Het goed vastleggen en actief monitoren van alle inspectie- en keuringsrapporten vormt de kern van GreenMarks. Voor inspectiebedrijven betekent dit overzicht en controle. Voor materieeleigenaren en fabrikanten is het de zekerheid dat veiligheid aantoonbaar is geborgd. Systematische registratie en bewaking voorkomen risico’s en creëren vertrouwen – bij medewerkers, klanten en toezichthouders.
Tenslotte: de enige verstandige strategie
De juridische implicaties voor hoofdaannemers die onderaannemers inzetten met onvoldoende veiligheidsbeleid zijn reëel. Hoewel er nog geen eenduidige jurisprudentie bestaat, is het waarschijnlijk dat rechters in de toekomst strenger zullen oordelen. In dat licht is preventie de enige verstandige strategie.
Conclusie: Inspecties en keuringen beschermen niet alleen mensen, maar vormen ook een buffer tegen juridische claims, financiële schade en reputatieverlies. Organisaties die vandaag investeren in een cultuur van veiligheid en transparantie, creëren morgen de stevigste basis voor continuïteit en vertrouwen in de markt.
Wil je weten hoe GreenMarks jouw organisatie kan helpen? Neem vandaag nog contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek met een van onze experts. We bespreken graag hoe je inspecties, keuringen en RI&E efficiënter, veiliger en juridisch waterdicht kunt organiseren – en hoe je GreenMarks kunt inzetten als strategisch instrument in je tenders, contracten en dagelijkse bedrijfsvoering.